عصر قم - رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، در برنامه بعثت و بیعت به تبیین فلسفه «دانشگاه اسلامی» از منظر امام راحل و مقام معظم رهبری پرداخت و چالشهای نظام آموزش عالی را در مواجهه با تفکر غربگرا مورد واکاوی قرار داد.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجتالاسلام حسن خیری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، در برنامه «بعثت و بیعت» که به همت مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزههای علمیه تهیه شد، به کالبدشکافی تفاوتهای ماهوی منظومه فکری رهبر شهید با دیدگاههای لیبرالی و پوزیتیویستی پرداخت و اصول، رویشها و چالشهای نظام آموزش عالی را در مسیر تحقق دانشگاه اسلامی تشریح کرد.
حجتالاسلام خیری اظهار داشت: از منظر رهبر شهید، دانشگاه یک نهاد کاملاً سرنوشتساز برای جامعه است و علمِ منهای دین و اخلاق، کشور و آینده را به همان بلایی دچار میکند که دامنگیر جامعه دانشمندان غربی شد.
وی با تبیین تمایز میان دانشگاه اسلامی و سکولار افزود: دانشگاه سکولار در واقع به عنوان ابزار نظام سلطه عمل میکند؛ در حالی که دانشگاه اسلامی به ارزشهای ذاتی علم باور دارد و مسیر حرکت خود را همواره با ایمان و خودباوری به پیش میبرد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قم با اشاره به ریشههای تاریخی و ساختاری آموزش عالی در کشور خاطرنشان ساخت: تأسیس دانشگاه در ایران از ابتدا معلول و محصول استعمار نو بود که تلاش میکرد به جای لشکرکشی نظامی، از طریق ترویج علمِ بدون ایمان، بر فکر و فرهنگ جامعه تسلط یابد.
وی در همین راستا با تشریح آسیبهای فرآیند غربی آموزش ابراز داشت: نظام آموزش عالی سکولار به طور عمده دو هدف اساسی شامل تربیت نخبگان مصرفکننده و تشویق جامعه به مصرف محصولات، تفکر، صنایع و فرهنگ غربی را دنبال میکند.
دستاوردهای انقلاب اسلامی در تحول بنیادین دانشگاهها
این استاد دانشگاه با ارزیابی برکات انقلاب اسلامی در دگرگونی جهتگیریهای علمی یادآور شد: نفس انقلاب اسلامی ارزشهایی چون خودباوری، ابتکار، استقلال، پایبندی به موازین اسلامی و جهاد علمی را به جهت اصلی دانشگاه تبدیل کرد و ظرفیتهای عظیم بومی را در همه عرصهها آشکار ساخت.
وی با تبیین ضرورت حرکت در لبه دانش همراه با اتکا به توان داخلی تصریح کرد: محیط علمی کشور پس از انقلاب متوجه این معنا شد که باید با شناخت ظرفیتهای خود، به تولیدکننده علم تبدیل شود و در برابر احساس حقارت و ناتوانی تزریقشده از سوی عوامل تبلیغی نظام سلطه ایستادگی کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی قم در تشریح مؤلفههای بنیادی دانشگاه بومی عنوان کرد: ارزش ذاتی و مقدس بودن علم، نیت خالص، تهذیب نفس و تلاش برای تضارب آراء در قالب نهضت تولید علم و جنبش نرمافزاری، از ارکان اصلی دانشگاه طراز انقلاب هستند.
آسیبشناسی فاصلهها و موانع تحقق کامل دانشگاه اسلامی
حجتالاسلام خیری با کالبدشکافی چالشها و فاصلههای موجود در وضعیت فعلی آموزش عالی متذکر شد: خلأ اصلی امروز جهان، نبودِ دانشگاه اسلامی به معنای آمیزش حقیقی علم با معنویت، ایمان و اخلاق است و ما باید با نگاهی انتقادی بسنجیم که چقدر واجد این معنا در محیطهای علمی خود هستیم.
وی با نقد برخی نقصها در فرآیند سیاستگذاری علمی کشور بیان داشت: هنوز سیاستگذاری علمی ما در تراز متوقع رهبری شهید نیست و نفوذ آسیبهایی چون سند غربی ۲۰۳۰ در نظام تعلیم و تربیت، نمونهای از آفات بزرگی بود که با هشدار بهموقع ایشان دفع شد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قم عدم تحقق کامل وحدت حوزه و دانشگاه را از دیگر چالشها دانست و گفت: ما نتوانستیم این وحدت مد نظر امامین انقلاب را به طور کامل محقق کنیم؛ به طوری که امروزه تولیدات علمی بسیار ارزشمندی در انبار کتابخانهها وجود دارد که هنوز تبدیل به درسنامه نشدهاند.
وی با نقد غلبه کمیتگرایی بر کیفیتگرایی در مقاطع مختلف آموزش عالی تشریح کرد: سیاستگذاری ما در مقاطع کارشناسی، ارشد و حجتالاسلام ی باید کاملاً تفکیکشده و مشخص باشد و از سوی دیگر، باید مانع ترس فرهنگی برخی اساتید و دانشگاهیان از ابراز صریح تمایل به داشتن دانشگاه اسلامی شد.
ظرفیتهای انسانی بومی و گامهای تحقق مرجعیت علمی
این پژوهشگر مسائل فرهنگی، اساتید و دانشجویان مؤمن را بزرگترین سرمایه آشکارشده دانشگاه دانست و افزود: وجود این حجم از نیروهای مستعد و علاقهمند به سرنوشت اسلامی کشور، ظرفیت بینظیری است که در گذشته هیچوقت وجود خارجی نداشته و در مخیله کسی هم خطور نمیکرد.
وی با برشمردن جلوههای امیدآفرین و اسناد بالادستی تحولی در کشور ابراز داشت: ابلاغ سیاستهای کلی علم و فناوری، تدوین نقشه جامع علمی، نقشه مهندسی فرهنگی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در کنار توسعه شرکتهای دانشبنیان، از مظاهر مایه مباهات نظام هستند.
حجتالاسلام خیری تقویت طرحهایی چون کرسیهای نظریهپردازی، اردوهای راهیان نور، طرح ولایت و اعتکافهای پرشور دانشجویی را هویتساز خواند و یادآور شد: جوان امروزی از عمق وجود به ایران و اسلام علاقهمند است و نباید با اندک انحرافی دچار محاسبات غلط و سیاهنمایی فضای دانشگاه شد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قم با ارجاع به تأکیدات رهبر شهید بر اهمیت پاسداشت زبان فارسی و تحقق مرجعیت علمی خاطرنشان ساخت: مرجعیت علمی زمانی کامل میشود که ما با همراهی علم و دین، تمدن نوین اسلامی را پایهریزی کنیم تا دانشمندان دنیا برای دسترسی به دانش ما، نیازمند یادگیری زبان فارسی باشند.
وی لزوم تقویت هویت ملی، دینی و انقلابی در متون و دروس دانشگاهی را پایهایترین اقدام دانست و تبیین کرد: پیشران هر حرکتی در جامعه جوانان هستند و ما باید با ارج نهادن به مقام استاد و مدیریت اسلامی علم، با دستگاههای تبلیغاتی نظام سلطه که دانشجو را دینگریز معرفی میکنند، مقابله کنیم.
مواجهه هوشمندانه با نسل جدید و سبک زندگی دانشجویی
این استاد دانشگاه با ورود به بحث دگرگونیهای نسلی و ورود نسلهای جدید (زد و آلفا) به محیطهای دانشگاهی اظهار داشت: در مواجهه با نسل جدید نباید اسیر القائات دشمن مبنی بر گسست نسلی ماهوی و کار از کار گذشته شد، بلکه باید با تکیه بر اصالت فطرت پاک انسانی، روانشناسی و جامعهشناسی این نسل را به درستی مطالعه کرد.
حجتالاسلام خیری در پایان سخنان خود، تدوین نظامات اجتماعی را رسالت مشترک حوزه و دانشگاه قلمداد کرد و گفت: بر اساس رهنمودهای رهبری شهید، حوزههای علمیه و دانشگاهها باید با شناسایی دقیق مسائل و نیازهای نسل امروز، برنامههای منسجمی را برای حرکت منطبق بر برنامه و حل چالشهای اجتماعی تدوین کنند.