ورود ایران و حزب‌الله به سازوکار جدید؛ معادله لبنان از تل‌آویو به دوحه منتقل می‌شود

عصر قم - گزارش‌های منتشرشده از تحولات لبنان حاکی از شکل‌گیری سازوکار جدیدی برای تثبیت آتش‌بس و بررسی عقب‌نشینی نیروهای اشغالگر از جنوب این کشور است؛ مسیری که با میانجی‌گری قطر و در پیوند با مذاکرات منطقه‌ای دنبال می‌شود. این تحولات از نگاه ناظران، بازتاب تغییر موازنه‌های سیاسی و میدانی پس از ناکامی رژیم صهیونیستی در تحقق اهداف جنگی خود در لبنان است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در حالی که ماه‌ها تلاش آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تغییر موازنه‌های میدانی در جنوب لبنان به نتیجه نرسیده است، گزارش‌های منتشرشده از تحولات اخیر نشان می‌دهد پرونده لبنان وارد مرحله‌ای جدید شده و اکنون در چارچوبی گسترده‌تر و در پیوند با مذاکرات منطقه‌ای دنبال می‌شود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، مقامات آمریکایی به مسئولان لبنانی اطلاع داده‌اند که پرونده لبنان دیگر موضوعی مستقل نیست و به بخشی از روند مذاکرات و تفاهمات منطقه‌ای، به‌ویژه گفت‌وگوهای مرتبط با ایران، تبدیل شده است. این تحول بیانگر آن است که آینده آتش‌بس، عقب‌نشینی نیروهای اشغالگر و ترتیبات امنیتی جنوب لبنان در سطحی فراتر از مذاکرات دوجانبه میان بیروت و تل‌آویو مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
لبنان دیگر پرونده‌ای جدا از معادلات منطقه نیست
بر پایه این گزارش‌ها که بخشی از آن را الاخبار انعکاس داده است، واشنگتن به این جمع‌بندی رسیده است که تثبیت اوضاع در مرزهای جنوبی لبنان بدون در نظر گرفتن نقش بازیگران اصلی محور مقاومت امکان‌پذیر نیست. از همین رو، سازوکاری جدید در حال شکل‌گیری است که در آن، علاوه بر دولت لبنان، نقش ایران و حزب‌الله نیز در روند نظارت و مدیریت توافقات مورد توجه قرار گرفته است.
تحلیلگران این تحول را نشانه‌ای از تغییر رویکرد آمریکا پس از ناکامی در تحقق اهداف اعلامی جنگ ارزیابی می‌کنند؛ ناکامی‌ای که موجب شده واشنگتن و تل‌آویو ناچار به پذیرش بخشی از واقعیت‌های میدانی شوند.
قطر؛ بازیگر جدید مدیریت پرونده جنوب لبنان
در همین چارچوب، قطر ابتکار جدیدی را برای مدیریت مذاکرات غیرمستقیم میان حزب‌الله و رژیم صهیونیستی مطرح کرده است. گفته می‌شود این طرح با موافقت آمریکا همراه شده و دوحه قرار است نقش میانجی اجرایی را بر عهده بگیرد.
بر اساس این ابتکار، هدف اصلی مذاکرات دستیابی به آتش‌بسی پایدار در جنوب لبنان و فراهم کردن زمینه برای خروج نیروهای اشغالگر از مناطق اشغالی است. برخی گزارش‌ها همچنین از احتمال گسترش نقش قطر به عرصه سیاسی داخلی لبنان و فراهم شدن زمینه برای گفت‌وگوهای گسترده‌تر ملی در آینده خبر می‌دهند.
مخالفت تل‌آویو با سازوکار سه‌جانبه
همزمان با این تحولات، پیشنهاد تشکیل یک سازوکار نظارتی سه‌جانبه برای پیگیری اجرای آتش‌بس و بررسی مراحل عقب‌نشینی رژیم صهیونیستی نیز مطرح شده است. این سازوکار قرار است زمینه تدوین جدول زمانی برای خروج نیروهای اشغالگر از اراضی لبنان و حل برخی پرونده‌های معلق از جمله موضوع اسرا را فراهم کند.
با این حال، رژیم صهیونیستی نسبت به این روند موضعی منفی اتخاذ کرده است. مقام‌های اسرائیلی نگران هستند که چنین سازوکاری آزادی عمل نظامی این رژیم در لبنان را محدود کرده و قواعد جدیدی بر تحرکات ارتش اسرائیل تحمیل کند. از همین رو، تل‌آویو تلاش دارد مانع تبدیل شدن این طرح به یک چارچوب سیاسی الزام‌آور شود.
«مناطق آزمایشی»؛ راهکار اسرائیل برای فرار از عقب‌نشینی کامل
در مقابل، رسانه‌های اسرائیلی از طرحی موسوم به «منطقه آزمایشی» سخن گفته‌اند که بر اساس آن، ارتش اسرائیل به‌صورت محدود از برخی مناطق عقب‌نشینی کرده و در مقابل، ارتش لبنان در آن مناطق مستقر شود. این طرح همچنین شامل خروج نیروهای مقاومت از محدوده مورد نظر و اعمال ترتیبات امنیتی ویژه خواهد بود.
با وجود این، بسیاری از ناظران معتقدند چنین طرح‌هایی بیش از آنکه راهکاری برای پایان اشغالگری باشد، تلاشی برای به تأخیر انداختن عقب‌نشینی کامل و حفظ بخشی از اهرم‌های فشار تل‌آویو در جنوب لبنان است.
در مجموع، تحولات اخیر نشان می‌دهد معادلات پس از جنگ در حال تغییر است. ورود قطر به عنوان میانجی، پیوند خوردن پرونده لبنان با مذاکرات منطقه‌ای و پذیرش نقش بازیگران محور مقاومت در سازوکارهای جدید، همگی بیانگر آن است که واقعیت‌های میدانی توانسته‌اند خود را بر روندهای سیاسی تحمیل کنند. از این منظر، شکل‌گیری چارچوب‌های جدید مذاکره را می‌توان نشانه‌ای از ناتوانی رژیم صهیونیستی و حامیان آن در دستیابی به اهدافی دانست که در آغاز جنگ برای خود ترسیم کرده بودند.
..........................
پایان پیام