عصر قم - تسنیم /فیفا فراموش کرده است که بازیکنان، بازیگران اصلی صحنه فوتبال هستند، نه زندانیانی از نگاه ناظران!
جام جهانی فوتبال 2026 در آمریکا، مکزیک و کانادا رویدادی انقلابی خواهد بود؛ اول اینکه تعداد تیمهای شرکتکننده به رکورد 48 تیم افزایش یافته است، دوم و شاید جالبتر از آن، اینکه برخی از قوانین فوتبال بهطور ویژه برای این دوره از جام جهانی تغییر کردهاند.
پیرلوئیجی کولینا، رئیس افسانهای کمیته داوران فیفا در توضیح دلایل معرفی قوانین جدید گفت: این ابتکارهای جدید با هدف مقابله با تبعیض، جلوگیری از اتلاف وقت، بهبود روابط با بازیکنان و افزایش کیفیت تجربه هواداران اجرا میشوند.
این اهداف روی کاغذ امیدوارکننده بهنظر میرسند و بسیاری از قوانین جدید نیز در نگاه نخست مثبت ارزیابی میشوند.
قوانین جدید فوتبال برای جام جهانی 2026
از لحظهای که داور شمارش معکوس را آغاز میکند، تیم صاحب توپ تنها پنج ثانیه فرصت دارد پرتاب اوت را انجام دهد. اگر بازیکنان نتوانند در این بازه زمانی توپ را وارد زمین کنند، مالکیت توپ به تیم حریف واگذار خواهد شد.
همین قانون برای ضربههای دروازه و شروعهای مجدد کوتاه که در سالهای اخیر رواج بیشتری پیدا کردهاند نیز اعمال میشود. تیمها از زمان اعلام داور فقط پنج ثانیه فرصت خواهند داشت تا بازی را از سر بگیرند. در صورت تأخیر، یک ضربه کرنر به سود تیم مقابل اعلام خواهد شد.
تغییرات جدید همچنین شامل تعویض بازیکنان میشود. بازیکنی که قرار است تعویض شود، باید حداکثر ظرف 10 ثانیه پس از اعلام داور و بالا رفتن تابلوی تعویض زمین را ترک کند. در صورتی که این زمان رعایت نشود، بازیکن جایگزین تنها در نخستین توقف بعدی بازی اجازه ورود به زمین را خواهد داشت و آن هم نه زودتر از یک دقیقه پس از خروج بازیکن قبلی.
توقفهای آبرسانی پیش از این نیز در برخی جامهای جهانی و مسابقات قهرمانی اروپا مورد استفاده قرار گرفته بود اما در ایالات متحده به دلیل گرمای شدید مورد انتظار، این وقفهها ممکن است نقش بسیار پررنگتری پیدا کنند. این استراحتها بیشتر به تایماوتهای لیگ NFL شباهت خواهند داشت تا یک توقف کوتاه برای نوشیدن آب.
در واقع، در میانه هر نیمه و تقریباً حوالی دقایق 22 و 67 مسابقه، یک وقفه سه دقیقهای کامل در نظر گرفته خواهد شد. تحلیلگران از هماکنون این تغییر را یک تحول اساسی برای مربیان میدانند، زیرا فرصتهای بیشتری برای ارائه دستورهای تاکتیکی و تأثیرگذاری مستقیم بر روند بازی در اختیار آنها قرار میدهد. در عمل، فوتبال در این قالب دیگر از دو نیمه کلاسیک 45 دقیقهای تشکیل نخواهد شد، بلکه به مسابقهای با چهار بخش مجزا تبدیل میشود.
با توجه به گسترش مسابقات و افزایش تعداد دیدارها، سیستم کارت زرد نیز دستخوش تغییر خواهد شد. یک تیم پیش از رسیدن به مرحله یکچهارم نهایی ممکن است پنج مسابقه برگزار کند و در این بازه، دریافت دو کارت زرد همچنان منجر به محرومیت بازیکن خواهد شد. کارتهای زرد در دو مقطع پاک میشوند: یک بار پس از پایان سه بازی مرحله گروهی و بار دیگر پیش از آغاز مرحله یکچهارم نهایی.
با این حال، قانون جنجالی آفساید ونگر که مدتها درباره آن بحث میشد، در جام جهانی 2026 اجرا نخواهد شد.
تغییرات VAR در جام جهانی 2026
برخی از قوانین مربوط به سیستم کمکداور ویدیویی (VAR) نیز تغییر کردهاند. VAR از این پس میتواند در صحنههایی که به کارت زرد دوم منجر میشوند، مداخله کند. اگر کارت زردی به اشتباه داده شده باشد و در نهایت باعث اخراج بازیکن شود، داور ویدیویی اختیار لغو آن تصمیم را خواهد داشت. علاوه بر این، VAR در مورد کرنرهای بحثبرانگیز نیز میتواند وارد عمل شود. اگر کرنری به اشتباه اعلام شده باشد و خطا واضح و قابل اصلاح باشد، کمکداور ویدئویی میتواند تصمیم داور را تغییر دهد.
قوانین عجیب جدید برای جام جهانی 2026
بسیاری از قوانین فوق بدون تردید به سود فوتبال خواهند بود. همانگونه که طراحان این تغییرات در نظر داشتهاند، این قوانین احتمالاً باعث افزایش عدالت، سرعت بازی و کاهش سوءاستفاده از وقتکشی خواهند شد. با این حال، متأسفانه فیفا چند قانون کاملاً بحثبرانگیز و به نظر بسیاری، غیرمنطقی نیز برای جام جهانی 2026 در نظر گرفته است.
بر اساس یکی از این قوانین، اگر بازیکنی در زمین مسابقه تحت درمان پزشکی قرار گیرد، باید زمین را ترک کند و تنها پس از گذشت یک دقیقه و در نخستین توقف بعدی بازی اجازه بازگشت خواهد داشت. تنها استثنا مربوط به مواردی است که مصدومیت در نتیجه خطایی ایجاد شده باشد که برای بازیکن خاطی کارت زرد یا قرمز به همراه داشته است.
قانون دیگر، ممنوعیت پوشاندن دهان هنگام صحبت با بازیکنان دیگر است. در صورت نقض این قانون، بازیکن با مجازات انضباطی مواجه خواهد شد.
نخستین قانون از نگاه بسیاری ناعادلانه به نظر میرسد. یک بازیکن ممکن است نه فقط در اثر خطایی مستوجب کارت زرد، بلکه به دلیل فرود نامناسب، تکل خشن یا حتی خطایی که داور آن را جریمه نکرده است، مصدوم شود. در چنین شرایطی، تیم او صرفاً به این دلیل که بازیکن به کمک پزشکی نیاز داشته، برای مدتی با یک نفر کمتر به بازی ادامه خواهد داد.
به نظر میرسد این قانون نه تنها سرعت بازی را افزایش نمیدهد، بلکه میتواند تیمها را به ارتکاب خطاهای خشن و پنهان تشویق کند. بازیکن خاطی بدون دریافت کارت، حریف را برای مدتی از جریان بازی خارج میکند. این قانون به ویژه برای تیمهایی که قصد دارند با دفاع فشرده از برتری حداقلی خود محافظت کنند، بسیار سودمند خواهد بود.
خود کولینا نیز تلاش کرد از قانون دوم دفاع کند: پوشاندن دهان هنگام صحبت در شرایط تنش یا درگیری رفتاری غیرارادی نیست. این اتفاق به صورت تصادفی یا غریزی رخ نمیدهد. بازیکن آگاهانه چنین کاری انجام میدهد. بنابراین اگر بازیکنان بدانند که پوشاندن دهان در چنین موقعیتهایی تخلف یا رفتاری نامطلوب محسوب میشود، انتظار داریم از انجام آن خودداری کنند.
با این حال، این توضیح برای بسیاری قانعکننده نبود. فیفا با این قانون قصد دارد با توهین، نفرتپراکنی و نژادپرستی در زمین مسابقه مقابله کند اما به احتمال زیاد نتیجهای متفاوت حاصل خواهد شد و بازیکنان بخشی از حریم خصوصی خود را از دست خواهند داد. از این پس بازیکنان تیمهای مختلف دیگر نمیتوانند درباره مسائل شخصی در زمین با یکدیگر صحبت کنند، بدون آنکه نگران دیده شدن یا تفسیر شدن صحبتهایشان باشند. آنها ناچار خواهند بود هر کلمه خود را با دقت بیشتری انتخاب کنند. این مسئله احتمالاً باعث خواهد شد لحظههای صمیمانه و جالب میان بازیکنان نیز کمتر دیده شود؛ لحظههایی که گاهی به ویدئوهای جذاب و خاطرهانگیز تبدیل میشدند.
از سوی دیگر، بعید به نظر میرسد این قانون تأثیر چشمگیری در کاهش توهینها داشته باشد؛ زیرا در اوج هیجان مسابقه، کمتر کسی به فکر پوشاندن دهان خود خواهد بود اما آنچه احتمالاً از بین خواهد رفت، بخشی از ارتباط انسانی و طبیعی میان بازیکنان است. بدون تردید، فوتبالیستها در زمین احساس آزادی کمتری خواهند داشت.
به نظر میرسد فیفا در این میان فراموش کرده است که بازیکنان بازیگران اصلی صحنه فوتبال هستند، نه زندانیانی که اجازه ندارند چیزی را از نگاه ناظران پنهان کنند. با وجود همه این انتقادها، دلگرمکننده است که تنها بخش کوچکی از قوانین جدید، غیرمنطقی یا بحثبرانگیز به نظر میرسند. امیدواریم این نوآوریها در مجموع به پیشرفت فوتبال کمک کنند و شاهد جام جهانی 2026 جذابتر، عادلانهتر و لذتبخشتری باشیم.
بازار ![]()