عصر قم - تبریز- مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی اظهار داشت: حوزههای علمیه علاوه بر تربیت عالمان دینی، وظیفه هدایت فرهنگی جامعه، ارتقای بصیرت عمومی، تحکیم بنیان خانواده، ترویج سبک زندگی اسلامی و مقابله با آسیبهای اجتماعی را بر عهده دارند.
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل روشنتن، مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز ، با اشاره به نخستین سالگرد صدور پیام راهبردی «حوزه پیشرو و سرآمد» رهبر شهید انقلاب اسلامی، اظهار داشت: این پیام را باید یکی از مهمترین اسناد راهبردی تاریخ معاصر حوزههای علمیه دانست؛ پیامی که ضمن ترسیم افقهای بلند پیشروی نهاد روحانیت، وظایف و رسالتهای تاریخی حوزه را در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و تمدنی به روشنی تبیین کرده است.
وی افزود: رهبر شهید انقلاب اسلامی در این پیام، حوزه را به نهادی پویا، مسئلهمحور، آیندهنگر و تمدنساز فرا میخوانند؛ حوزهای که بتواند در برابر چالشهای پیچیده عصر جدید پاسخهای کارآمد، عالمانه و مبتنی بر معارف ناب اسلامی ارائه دهد و نقش مرجعیت فکری و معنوی خود را در سطح جامعه اسلامی و حتی جهان معاصر تثبیت کند.
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی با تأکید بر نقش مدیران و مسئولان حوزوی در تحقق این منشور تحولآفرین تصریح کرد: مسئولان حوزه باید این پیام را از سطح شعار و گفتمان به عرصه برنامهریزی، سیاستگذاری و اقدام عملی منتقل کنند. تحول در نظام آموزشی، ارتقای پژوهشهای کاربردی، تقویت ارتباط حوزه با مسائل جامعه، تربیت نیروهای کارآمد و انقلابی و ایجاد ساختارهای نوین پاسخگویی به نیازهای فکری جامعه از جمله وظایف مهم مدیران حوزوی در این مسیر است.
فقه امتساز؛ شاهبیت منظومه تحول حوزه
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر «فقه امتساز» اظهار داشت: فقه امتساز، فقهی است که علاوه بر پاسخگویی به مسائل فردی، توانایی هدایت جامعه، مدیریت مناسبات اجتماعی و طراحی نظامات تمدنی را داشته باشد این نگاه، حوزه را از محدود شدن در چارچوب مسائل فردی خارج کرده و آن را به موتور محرک تحول اجتماعی و تمدنی تبدیل میکند.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: تحولات بزرگ منطقه، مقاومت ملتهای مسلمان در برابر نظام سلطه، ایستادگی جبهه مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی و شکست پروژههای استکباری، بیش از هر زمان دیگری ضرورت حضور فعال حوزه در عرصه تولید اندیشه و نظریهپردازی اسلامی را آشکار ساخته است امروز حوزه باید با تربیت فقیهان زمانشناس و تمدناندیش، پاسخگوی نیازهای نوظهور امت اسلامی باشد.
حوزههای علمیه؛ سنگر مقاومت در برابر استعمار و استبداد
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی با اشاره به نقش تاریخی علما در دوران استعمار و حکومتهای وابسته خاطرنشان کرد: تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام گواه آن است که علمای بزرگ همواره در خط مقدم دفاع از هویت دینی، استقلال سیاسی و عزت ملتها قرار داشتهاند از نهضت تنباکو و مشروطه تا انقلاب اسلامی ایران، روحانیت اصیل همواره پرچمدار مبارزه با استعمار، استبداد و سلطهطلبی بوده است.
وی افزود: حوزههای علمیه با تکیه بر سرمایه عظیم مردمی، استقلال فکری و معنوی و اتکای به آموزههای اسلامی توانستهاند در برابر هجمههای فرهنگی و سیاسی دشمنان ایستادگی کرده و از کیان اسلام و ارزشهای الهی صیانت کنند.
ضرورت نقشآفرینی گستردهتر حوزه در عرصههای اجتماعی و فرهنگی
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با بیان اینکه رسالت حوزه محدود به تعلیم و تعلم نیست، تصریح کرد: حوزههای علمیه علاوه بر تربیت عالمان دینی، وظیفه هدایت فرهنگی جامعه، ارتقای بصیرت عمومی، تحکیم بنیان خانواده، ترویج سبک زندگی اسلامی و مقابله با آسیبهای اجتماعی را بر عهده دارند.
وی خاطرنشان کرد: هرچه ارتباط حوزه با بدنه جامعه عمیقتر و گستردهتر شود، میزان تأثیرگذاری آن در حل مسائل اجتماعی نیز افزایش خواهد یافت حضور میدانی روحانیت در میان مردم، یکی از مهمترین عوامل موفقیت حوزه در طول تاریخ بوده است.
مقابله با جریانهای انحرافی و تهاجم نرم دشمن
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی با اشاره به جنگ شناختی و تهاجم فکری دشمنان گفت: حوزههای علمیه در طول تاریخ با بهرهگیری از قدرت علمی و استدلالی خود در برابر انواع جریانهای انحرافی، التقاطی و ضد دینی ایستادگی کردهاند و امروز نیز باید با استفاده از ابزارهای نوین رسانهای و فناوریهای جدید، در میدان جهاد تبیین حضوری فعال و اثرگذار داشته باشند.
وی افزود: دشمنان اسلام تلاش میکنند از طریق شبههافکنی، تحریف حقایق و عملیات روانی، باورهای دینی نسل جوان را هدف قرار دهند؛ از این رو حوزه باید با تولید محتوای عالمانه، روزآمد و اقناعکننده، مرجع پاسخگویی به نیازهای فکری جامعه باشد.
تولید نظامات اسلامی؛ مطالبه راهبردی از حوزههای علمیه
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با تأکید بر ضرورت نظریهپردازی اسلامی اظهار داشت: یکی از مهمترین مأموریتهای حوزه در عصر حاضر، تولید اندیشه و طراحی نظامات اسلامی در حوزههای مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مدیریتی است.
وی افزود: تحقق تمدن نوین اسلامی بدون پشتوانه نظری مستحکم امکانپذیر نیست و حوزههای علمیه باید در کنار دانشگاهها و مراکز علمی، نقش محوری در تولید علوم انسانی اسلامی، نظریهپردازی دینی و ارائه الگوهای حکمرانی مبتنی بر آموزههای اسلامی ایفا کنند.
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی با اشاره به نقش برجسته آیتالله اعرافی در این عرصه تصریح کرد: امروز بخش مهمی از گفتمان تحول حوزه، توسعه فقههای مضاف، حرکت به سمت تولید علوم انسانی اسلامی و ورود نظاممند حوزه به عرصه تمدنسازی، مرهون نگاه راهبردی و اندیشهورزانه آیتالله اعرافی است ایشان به عنوان یکی از اندیشمندان تأثیرگذار حوزههای علمیه، افقهای جدیدی را در زمینه نظریهپردازی اسلامی، حکمرانی دینی و پاسخگویی به نیازهای نوپدید جامعه پیش روی حوزه گشودهاند و نقش مهمی در جهتدهی به حرکت علمی و تمدنی حوزههای علمیه ایفا کردهاند.
طلاب جوان؛ سرمایه راهبردی آینده حوزه
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با اشاره به ظرفیتهای ارزشمند نسل جدید طلاب تصریح کرد: جوانان حوزوی با برخورداری از روحیه انقلابی، انگیزه بالا، آشنایی با فناوریهای نوین و توان ارتباطگیری گسترده با نسل جدید، میتوانند نقش بیبدیلی در تحقق اهداف حوزه پیشرو و سرآمد ایفا کنند.
وی افزود: حوزه باید زمینه شکوفایی استعدادهای این نسل را فراهم کرده و آنان را برای حضور مؤثر در عرصههای علمی، فرهنگی، رسانهای و اجتماعی آماده سازد.
پیوند دروس حوزوی با مسائل روز جامعه
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی در ادامه گفت: یکی از الزامات حوزه پیشرو، پیوند عمیق میان مباحث علمی حوزه و مسائل عینی جامعه است هرچه پژوهشها و دروس حوزوی ناظر به نیازهای واقعی جامعه باشد، میزان کارآمدی و اثرگذاری حوزه نیز افزایش خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: امروز جامعه با مسائل متنوعی در حوزه خانواده، اقتصاد، فرهنگ، فضای مجازی، اخلاق، حکمرانی و روابط بینالملل مواجه است و حوزه باید برای همه این عرصهها پاسخهای متقن و کاربردی ارائه کند.
تقویت معنویت و روحیه مجاهدت؛ زیربنای حوزه تراز انقلاب
حجتالاسلام والمسلمین روشنتن با تأکید بر اهمیت تهذیب نفس در کنار تحصیل علوم دینی اظهار داشت: علم بدون معنویت نمیتواند منشأ تحول باشد روحیه زهد، اخلاص، تقوا، مجاهدت و خدمت به مردم همواره از مهمترین ویژگیهای عالمان بزرگ شیعه بوده و استمرار این سنت ارزشمند ضامن پویایی حوزههای علمیه خواهد بود.
وی در پایان با اشاره به نقش حوزه در دشمنشناسی و مقابله با جبهه استکبار تصریح کرد: حوزههای علمیه باید با رصد مستمر تحولات جهانی، شناخت دقیق راهبردهای دشمن و تبیین هوشمندانه واقعیتها، نقش پیشگام خود را در دفاع از اسلام، انقلاب اسلامی و منافع امت اسلامی ایفا کنند.
مدیر حوزه علمیه آذربایجان شرقی تأکید کرد: پیام «حوزه پیشرو و سرآمد» در حقیقت منشور حرکت حوزه در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی است و هر میزان که حوزههای علمیه در اجرای این رهنمودهای راهبردی موفقتر عمل کنند، زمینه تحقق آرمانهای بلند انقلاب اسلامی، مرجعیت تمدنی حوزه و گسترش گفتمان اسلام ناب محمدی(ص) در جهان بیش از پیش فراهم خواهد شد.
نویسنده: وحید نستوهی