عصر قم - انتخاب / مشارکت نادر یک فرمانده نظامی منطقهای آمریکا در دیپلماسی حساس، نشاندهنده روندی نوظهور در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ است؛ جایی که فرستادگان مورد اعتماد رئیسجمهور بهطور فزایندهای از مقامهای عالی نظامی برای هدایت چانهزنیهای ژئوپولیتیکی پیچیده با رقبای راهبردی، در راستای اولویتهای سیاست خارجی ترامپ، استفاده میکنند.
المانیتور نوشت: با برگزاری گفتوگوها در پایتخت عمان میان مقامهای ایالات متحده و ایران، ناظران به حضور غیرمنتظرهای در هیئت آمریکایی توجه کردند: دریادار نیروی دریایی آمریکا برد کوپر، عالیترین فرمانده ناظر بر تمام نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه.
بازار ![]()
در ادامه این مطلب آمده: در اقدامی غیرمعمول، کوپر به همراه فرستاده ویژه واشنگتن استیو ویتکاف و جرد کوشنر در دیدارهای حضوری با وزیر خارجه عمان سید بدر البوسعیدی و سپس مستقیماً با وزیر امور خارجه ایران عباس عراقچی شرکت کرد؛ این موضوع را منابع آگاه از جلسه اعلام کردند.
مشارکت نادر یک فرمانده نظامی منطقهای آمریکا در دیپلماسی حساس، نشاندهنده روندی نوظهور در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ است؛ جایی که فرستادگان مورد اعتماد رئیسجمهور بهطور فزایندهای از مقامهای عالی نظامی برای هدایت چانهزنیهای ژئوپولیتیکی پیچیده با رقبای راهبردی، در راستای اولویتهای سیاست خارجی ترامپ، استفاده میکنند.
کوپر تنها مورد نیست. اخیرا در ابوظبی، وزیر ارتش آمریکا و فرمانده ارشد نیروهای آمریکا در اروپا، — که همزمان فرمانده عالی نیروهای متحد ناتو نیز هست — همراه با کوشنر و ویتکاف در دیدار با مذاکرهکنندگان ارشد روس و اوکراینی درباره پیشنهاد دولت ترامپ برای پایان دادن به آن جنگ حضور داشتند.
بازی سختگیرانه
دیدارهای عمان نخستین جلسه ایران و امریکا از زمان آغاز جنگ هوایی اسرائیل علیه تهران در ژوئن گذشته بود.
راندا سلیم، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون در واشنگتن، ارزیابی کرد که حضور کوپر «بیشتر جنبه ارسال پیام بازدارندگی داشت: انتقال پیام درباره تهدیدهای معتبر و خطوط قرمز.»
در هفتههای اخیر، ترامپ دستور یک تقویت نظامی گسترده در اطراف ایران را صادر کرده است؛ از جمله آمادگی برای اعزام دومین ناو هواپیمابر به منطقه.
رئیسجمهور آمریکا حوادث اخیر در ایران را نیز با تهدید اقدام نظامی پیوند زده است؛ اقدامی که به نظر میرسد برای گرفتن امتیاز درباره برنامه هستهای و فعالیتهای منطقهای ایران طراحی شده است. با این حال، عراقچی بار دیگر تأکید کرد که ایران از توان غنیسازی اورانیوم خود صرفنظر نخواهد کرد، هرچند همچنان برای مذاکره آمادگی دارد؛ در حالی که حکومت ایران برنامه موشکهای بالستیک خود را غیرقابل مذاکره میداند.
دیپلماسی چهارستارهای
بعید به نظر میرسد حضور کوپر در مسقط بهتنهایی ایران را به عقبنشینی از خطوط قرمز اعلامشدهشان متقاعد کند.
اما به گفته منابع نزدیک به مذاکرات، نقش پررنگتر فرماندهان ارشد نظامی آمریکا در دیپلماسی، صرفاً جنبه نمایشی ندارد.
سال گذشته، دولت ترامپ بخش اعظم شورای امنیت ملی رئیسجمهور را منحل کرد و بیش از ۱۵۰ کارمند را در یک روز اخراج کرد تا تصمیمگیری در حلقه داخلی رئیسجمهور متمرکز شود.
به گفته این منابع، این تصمیم هماهنگی گروههای کاری را کند و تعداد کارشناسان حرفهای سیاست خارجی در کاخ سفید را کاهش داد.
از آن زمان، فرستادگان دولت بهطور فزایندهای با فرماندهان ارشد نظامی مانند کوپر و افراد مشابه مشورت میکنند. منابع گفتند این مقامها به دلیل تخصص منطقهای، روابط تثبیتشده با همتایان خارجی و تجربه در هماهنگی بینسازمانی مورد استفاده قرار میگیرند.
سلیم گفت: «یکی از دلایل حضور نظامیان آمریکا پای میز مذاکره این است که اغلب از آنها خواسته میشود به اجرای واقعی توافقهایی که حاصل شده کمک کنند.»
فرمانده سنتکام همچنین مورد مشورت فرستاده آمریکا در امور سوریه، عراق و ترکیه، تام باراک قرار گرفته است؛ فردی که تلاشهای دیپلماتیک برای خروج نیروهای آمریکا از سوریه بدون ایجاد خلأیی که توسط داعش یا ایران پر شود را هدایت میکند.
کوپر از نزدیک در تلاش باراک برای ترغیب نیروهای تحت رهبری کردها به ادغام در یک ارتش واحد سوری تحت کنترل دمشق نقش داشته است؛ اقدامی که پیششرط خروج نهایی نیروهای آمریکایی تلقی میشود.
ماه گذشته، در اقدامی کمسابقه، کوپر مستقیماً در مذاکرات با دمشق مداخله کرد تا انتقال امن حدود ۸۰۰ جنگجوی کرد از شهر مورد مناقشه رقه را پس از حمله ناگهانی نیروهای رئیسجمهور سوریه، احمد الشرع، تضمین کند. مقامهای نظامی آمریکا این مداخله را عامل کلیدی در پایان دادن به بنبست پنجروزه دانستند.
مدیریت بحران
تا حدی، اتکای فزاینده کاخ سفید ترامپ به فرماندهان منطقهای رزمی، ادامه رویکردی است که در دولت جو بایدن اتخاذ شد؛ بهویژه زمانی که این دولت برای مهار پیامدهای جنگ اسرائیل در غزه تلاش میکرد.
در دولت بایدن، پنتاگون به سنتکام مأموریت داد تا با بدتر شدن وضعیت انسانی در غزه، هماهنگی میان ارتش اسرائیل و سازمانهای امدادی را مدیریت کند. همچنین نظارت بر آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ میان اسرائیل و لبنان به سنتکام واگذار شد.